Elke eerste zaterdag van de maand organiseert kenniscentrum Waard een stadswandeling die de aandacht vestigt op de geschiedenis van slavernij in Groningen. De wandeling duurt ongeveer anderhalf tot twee uur en voert langs locaties in het centrum die direct of indirect verband houden met de handel en investeringen rond de West-Indische Compagnie (WIC).
Route en thema's
De route begint bij de Plantsoenbrug en eindigt op de Ossenmarkt. Onderweg wordt stilgestaan bij panden en straten die herinneren aan scheepvaart, handel en opslag van goederen, evenals bij huizen van rijke kooplieden die investeerden in de WIC. De wandeling behandelt niet alleen handelsstromen en economische belangen, maar ook de menselijke kant van de geschiedenis: hoe mensen werden verhandeld en wat daarvan de gevolgen waren.
“Een jaar na de oprichting van de WIC in 1621 kreeg Groningen een eigen afdeling: de Kamer van Stad en Lande. In de Kamer werd fors geïnvesteerd door jonkers en kooplieden. Door die grote investeringen werden ook veel pakhuizen gebouwd die de Groningse WIC in feite ‘kreeg’ van het stadsbestuur.”
De uitspraak in de begeleidende videoreportage is van gids Caylee Kimkes, een van de vaste gidsen van de tour. Zij legt in de rondleiding uit dat Groningen niet alleen spullen leverde, maar actief deelnam in netwerken die mensenhandel mogelijk maakten.
Wat wordt behandeld?
- De oprichting van de WIC en de vorming van de Groninger Kamer van Stad en Lande een jaar later.
- Investeringen van lokale jonkers en kooplieden en de bouw van pakhuizen in de stad.
- Praktische handelsroutes: goederen naar West-Afrika, ruiltransacties en het vervoer naar Amerika.
- Sporen in de stedelijke omgeving, waaronder straatnamen en voormalige scheepswerven.
- De afschaffing van de slavernij en het bredere historiografische en maatschappelijk debat rond herinnering en verantwoordelijkheid.
Locaties en herkenningspunten
De wandeling wijst bezoekers onder meer op gebouwen en straten waar de handelsactiviteiten zichtbaar waren of waar besluitvorming plaatsvond. Een concreet voorbeeld in de route is de voormalige locatie van de Kamer van Stad en Lande, die volgens historisch onderzoek was gehuisvest aan de Munnekeholm, op de plek waar nu TrainMore staat (voorheen het postkantoor).
| Startpunt | Eindpunt | Duur | Frequentie |
|---|---|---|---|
| Plantsoenbrug | Ossenmarkt | 1,5–2 uur | Elke eerste zaterdag van de maand |
Praktische informatie en deelname
De wandeling is gratis, maar reserveren is verplicht via de website van Slavernijverleden Groningen. Er is ook een videoreportage over de tour beschikbaar, gekoppeld aan het oorspronkelijke bericht en geplaatst op het YouTube-kanaal van OOG. De organiserende gidsen adviseren deelnemers rekening te houden met weer en passende kleding en schoenen te dragen, omdat de route buiten plaatsvindt en deels over kasseien en stadspleinen voert.
De stadswandeling maakt deel uit van een breder aanbod van activiteiten en educatie rond het slavernijverleden in Groningen. Door fysieke plekken in de stad te verbinden met historische context, willen de organisatoren het publiek informeren over hoe lokale welvaart en stedelijke ontwikkeling mede gefundamenteerd waren door handelspraktijken die direct verbonden waren met slavenhandel en plantage-economieën.
Voor wie zich wil verdiepen: naast deelname aan de wandeling zijn er bronnen beschikbaar via lokale archieven en educatieve centra die primaire documenten en achtergrondmateriaal bieden over de WIC en de Kamer van Stad en Lande.
Deze wandeling biedt inwoners en bezoekers een concrete manier om het soms verborgen stedelijke erfgoed rond slavernij te herkennen en te bespreken binnen de huidige maatschappelijke discussie over herdenken, verantwoordelijkheid en historische representatie.
