Na een recente uitspraak van de Hoge Raad hebben vrijwel alle gemeenten in Overijssel hun beleid rond thuisonderwijs aangescherpt. Dat blijkt uit een rondgang van regionale media. In de provincie gaat het om ongeveer 170 kinderen die op dit moment niet naar school gaan maar thuis onderwijs krijgen.
Achtergrond: waarom de verandering?
Ouders vragen soms vrijstelling van klassikaal onderwijs omdat school niet past bij hun levensbeschouwing of omdat de school te ver weg is. Zo'n vrijstelling moest tot nu toe worden toegekend door de gemeente, die verantwoordelijk is voor de handhaving van de leerplicht. De Hoge Raad bepaalde dit voorjaar echter dat vrijstelling van de leerplicht alleen in uitzonderlijke gevallen nog mogelijk is. Naar aanleiding daarvan publiceerde Ingrado, de beroepsvereniging voor leerplichtambtenaren, een nieuwe richtlijn die er in de kern toe leidt dat kinderen die nu thuisonderwijs krijgen, in veel gevallen weer naar school moeten.
Wat gemeenten nu doen
Vrijwel alle gemeenten in Overijssel volgen de richtlijn van Ingrado. In veel gemeenten geldt daarbij een praktische overgangsregeling: het aankomende studiejaar hoeven de betreffende kinderen vaak nog niet terug in het klaslokaal, maar vanaf het schooljaar 2027-2028 wordt naar verwachting klassikaal onderwijs weer de norm. Daarbij blijven bijzondere uitzonderingen mogelijk.
Sommige gemeenten benadrukken dat zij de overgang gefaseerd willen laten verlopen en de gevolgen voor het kind meewegen. Een woordvoerder van Deventer zegt hierover expliciet:
"Dat doen we in het belang van het kind. Sommige kinderen volgen al jarenlang thuisonderwijs en de overgang naar klassikaal onderwijs kan ingrijpend zijn, voor kinderen en voor hun ouders. Deze overgang vraagt om zorgvuldigheid."
Welke gemeenten werken met een overgangsjaar?
Onder andere Enschede, Zwolle, Kampen, Hellendoorn, Wierden en Rijssen-Holten geven ouders en kinderen eerst een tussenjaar. Gedurende dat jaar moeten gemeenten, ouders en scholen in gesprek over de beste inrichting van de scholing en de begeleiding van de overgang.
- Aantal betrokken kinderen: circa 170 in heel Overijssel
- Juridische aanleiding: uitspraak van de Hoge Raad (voorjaar)
- Richtlijn: Ingrado adviseert strengere toepassing van leerplichtregels
- Overgangsjaar: veel gemeenten hanteren studiejaar 2026-2027 als overgangsjaar
- Ingangsnorm: vanaf schooljaar 2027-2028 geldt in veel gevallen weer verplicht klassikaal onderwijs
Praktische gevolgen voor ouders en scholen
Voor ouders betekent dit dat zij tijdig met de gemeente en mogelijke scholen in gesprek moeten gaan over toelating en passende ondersteuning. Voor scholen vraagt het om voorbereiding op het opnemen van leerlingen die mogelijk jaren buiten het reguliere onderwijstraject hebben gezeten. Gemeenten wijzen op de noodzaak van zorgvuldige begeleiding en maatwerk, om de overstap voor kinderen zo goed mogelijk te laten verlopen.
| Onderdeel | Status / opmerking |
|---|---|
| Aantal thuisonderwijsleerlingen (Overijssel) | Ongeveer 170 |
| Overgangsjaar | Veel gemeenten: studiejaar 2026-2027 |
| Verwachte herinvoering klassikaal onderwijs | Schooljaar 2027-2028 (in de meeste gemeenten) |
Gemeenten, scholen en ouders worden de komende maanden verwacht om afspraken te maken over toelating, begeleiding en eventuele aanvullende ondersteuning. Wat precies als een uitzonderingsgrond telt, blijft ruimte voor interpretatie en zal per geval beoordeeld moeten worden.
Voor ouders die nu thuisonderwijs geven is het advies om contact op te nemen met de leerplichtambtenaar van de eigen gemeente om te bespreken welke stappen nodig zijn en welke ondersteuning beschikbaar is.
