Primeur voor het mbo in Utrecht
Studenten van ROC Midden Nederland krijgen binnenkort op hun eigen locatie een volledige ‘Bibliotheek op school’. Voor iedere opleiding wordt een passende collectie samengesteld, afgestemd op de interesses van studenten én de beroepspraktijk waarvoor zij worden opgeleid. Het is de eerste keer dat Bibliotheek Utrecht dit concept uitrolt binnen het mbo.
De aftrap vindt plaats bij de opleidingen Pedagogisch Medewerker Kinderopvang en Onderwijsassistent. Zij ontvangen een eigen set actuele boeken en krijgen begeleiding van leesmediaconsulenten om lezen doelgericht in het onderwijs te gebruiken. De keuze voor deze startgroepen is bewust: juist deze beroepskrachten staan straks dicht bij jonge kinderen en spelen een sleutelrol in leesmotivatie en taalontwikkeling.
Pedagogisch medewerkers en onderwijsassistenten worden gezien als de “allereerste leesinfluencers van jonge kinderen”.
Waarom dit ertoe doet in Utrecht
Achter de primeur schuilt een urgente lokale opgave: naar schatting begint ongeveer een kwart van de Utrechtse kinderen de basisschool met een taalachterstand. Door toekomstige onderwijsassistenten en pedagogisch medewerkers al tijdens hun opleiding te trainen in het inzetten van boeken, wil de bibliotheek het fundament versterken waar leesplezier en taalvaardigheid op bouwen. De aanpak combineert vakliteratuur, fictie en non-fictie die aansluiten op de dagelijkse praktijk in kinderopvang en klaslokaal.
De nieuwe collectie komt niet alleen tot stand met bibliotheekkennis. Leesmediaconsulenten van Bibliotheek Utrecht werken samen met medewerkers van Utrechtse boekhandels om een actueel en op maat gesneden aanbod te cureren. Een deel van de aanschaf wordt bekostigd door Boekkracht, een samenwerking van zeven Utrechtse fondsen met de bibliotheek.
Zo werkt ‘Bibliotheek op school’
Het programma ‘Bibliotheek op school’ ondersteunt onderwijsinstellingen met drie pijlers: leesplezier, taalontwikkeling en digitale geletterdheid. Bibliotheek Utrecht is al aanwezig op 76 (voor)scholen verspreid over de stad en regio — van kinderopvang en basisscholen tot middelbare scholen en de lerarenopleiding Nederlands aan Hogeschool Utrecht. Met de stap naar het mbo wordt de doorgaande leeslijn uitgebreid naar beroepsonderwijs.
- Per opleiding een eigen, vakrelevante boekencollectie.
- Begeleiding door leesmediaconsulenten voor structurele inzet in de les.
- Financiering deels via Boekkracht en samenstelling met lokale boekhandels.
Wat verandert er voor studenten en docenten
Voor studenten betekent dit dat zij tijdens hun opleiding laagdrempelig toegang krijgen tot titels die direct aansluiten op stages, opdrachten en beroepssituaties. Docenten kunnen het aanbod inzetten voor leesopdrachten, themalessen en het oefenen van taalvaardigheden in een context die herkenbaar is voor mbo’ers. De bibliotheekbegeleiding helpt teams om lezen en informatievaardigheden niet incidenteel, maar doorlopend te integreren in het curriculum.
Later dit jaar sluiten nog twee mbo-opleidingen van ROC Midden Nederland aan bij het initiatief. Daarmee groeit de aanpak stapsgewijs, met ruimte om per opleiding te verfijnen wat werkt en wat extra ondersteuning vraagt.
Kerncijfers en planning
| Onderdeel | Feit |
|---|---|
| Eerste mbo-opleidingen | Pedagogisch Medewerker Kinderopvang, Onderwijsassistent |
| Aantal scholen met ‘Bibliotheek op school’ (Utrecht) | 76 |
| Doelen | Leesplezier, taalontwikkeling, digitale geletterdheid |
| Financiering (deels) | Boekkracht (7 Utrechtse fondsen) en Bibliotheek Utrecht |
| Vervolg | Later dit jaar uitbreiding met 2 extra mbo-opleidingen |
Breder effect in de stad
De inzet op het mbo sluit aan bij bestaande initiatieven op kinderopvang, po en vo, en kan op termijn doorwerken in de dagelijkse praktijk van Utrechtse kinderopvanglocaties en basisscholen. Als toekomstige professionals kinderen eerder en beter weten te bereiken met verhalen en informatieve boeken, kan dat helpen om de taalachterstand in de stad terug te dringen en het plezier in lezen te vergroten. De komende maanden moet duidelijk worden hoe de nieuwe boekencollecties landen in het onderwijs en welke werkwijzen het meest effectief zijn voor deze doelgroep.
