Op Schouwen-Duiveland is een proef van start gegaan met een zogeheten doorlopend recept voor herhaalmedicatie. Het initiatief brengt ziekenhuisapotheek, huisartsen en lokale apotheken dichter bij elkaar met als doel patiënten met langdurige medicatie eenvoudiger en sneller aan hun herhaalmiddelen te laten komen.
Wat verandert er?
Tot nu toe geldt in Nederland doorgaans dat recepten van medisch specialisten maximaal één jaar geldig zijn. Daarna is een nieuw recept van de specialist nodig, ook als de patiënt dezelfde medicatie blijft gebruiken. Die werkwijze kan leiden tot vertragingen, extra telefoontjes en administratief werk bij apotheken, huisartsen en ziekenhuizen.
In de proef beoordeelt de medisch specialist of iemand in aanmerking komt voor het doorlopende recept. Als dat zo is, kan de patiënt voortaan rechtstreeks bij de eigen apotheek terecht voor herhaalmedicatie, zonder elk jaar terug te moeten naar de specialist. De medisch specialist blijft wel eindverantwoordelijk voor de behandeling.
Veiligheid en afstemming
De apotheker controleert bij elke herhaalverstrekking of de medicatie nog passend is. Dat gebeurt onder meer op basis van dosering en uitslagen van eventueel relevant laboratoriumonderzoek. Vooraf verliep afstemming met de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ), omdat de proef afwijkt van de gebruikelijke procedure rondom de geldigheidsduur van specialistische recepten.
"Voor zover ons bekend is dit de eerste regionale samenwerking in Nederland waarbij een ziekenhuis samen met huisartsen en apothekers werkt met een doorlopend recept voor langdurige herhaalmedicatie," aldus Thomas Leferink, ziekenhuisapotheker van het Van Weel-Bethesda Ziekenhuis in Dirksland.
Praktische gevolgen voor patiënten en zorgverleners
De verwachte effecten zijn concreet:
- minder bezoek aan het ziekenhuis of telefonische afspraken voor een nieuw recept;
- snellere beschikbaarheid van herhaalmedicatie bij de eigen apotheek;
- vermindering van administratieve lasten voor zorgverleners;
- nadruk op het bewaken van medicatieveiligheid via apotheekcontroles en gegevensuitwisseling.
De grootste operationele uitdaging zit volgens betrokkenen in het sluiten van werkbare afspraken over verantwoordelijkheden, medicatieveiligheid en gegevensuitwisseling tussen alle partijen. Verschillen in digitale systemen en het uitwisselen van medische gegevens vormen knelpunten die opgelost moeten worden om de proef betrouwbaar en schaalbaar te maken.
Kader: hoe de proef afwijkt van de standaard
Onderstaande tabel schetst de belangrijkste verschillen tussen de gebruikelijke situatie en de proef:
| Aspect | Gebruikelijke situatie | Proef Schouwen-Duiveland |
|---|---|---|
| Geldigheidsduur recept | Meestal 1 jaar | Doorlopend zolang specialist het verantwoord vindt |
| Wie verstrekt herhaalmedicatie | Apotheek op basis van jaarlijks nieuw recept | Apotheek na controle, zonder jaarlijks nieuw recept |
| Eindverantwoordelijkheid | Medisch specialist | Medisch specialist blijft eindverantwoordelijk |
Wat nu en wat te verwachten
De proef is regionaal en kan — afhankelijk van de uitkomsten — als voorbeeld dienen voor andere regio's. Van belang is dat er heldere procedures komen voor het waarborgen van medicatieveiligheid en dat systemen voor gegevensuitwisseling goed functioneren. Voor patiënten op Schouwen-Duiveland betekent het experiment mogelijk minder rompslomp en snellere toegang tot noodzakelijke medicatie. Voor huisartsen, apothekers en het ziekenhuis is het een test om te zien of samenwerking en taakverdeling efficiënter en veiliger kunnen worden ingericht.
De komende maanden zal blijken of het model in de praktijk standhoudt en welke aanpassingen nodig zijn voordat een eventuele uitbreiding naar andere regio's verantwoord is.
