De Unie van Waterschappen heeft Kieskompas aangesteld om een digitale stemhulp te maken voor de waterschapsverkiezingen van 17 maart 2027. Voor elk van de 21 waterschappen komt een afzonderlijke versie, die kiezers moet helpen bij de keuze over kwesties als waterveiligheid, waterkwaliteit en waterbeschikbaarheid.
Doel en timing
De stemhulp wordt naar verwachting online gezet op 17 februari 2027, precies een maand vóór de verkiezingsdag. De Unie benadrukt dat de tool bedoeld is om de vaak onzichtbare keuze bij waterschapsverkiezingen helderder te maken voor het publiek.
Inhoud en opzet
Kieskompas ontwikkelt de vragen in samenwerking met de waterschappen zelf. Mogelijke onderwerpen die aan de orde komen zijn investeringen in waterzuivering, de rol van inwoners bij het bewaken van waterkwaliteit en de afweging tussen het versterken van dijken of het accepteren van meer wateroverlast en schade.
“De vraag die bij waterschapsverkiezingen vaak meteen oppopt is: wat valt er nu te kiezen? Kieskompas zal kiezers helpen die keuzes begrijpelijk te maken”,
aldus Jeroen Haan, voorzitter van de Unie van Waterschappen.
Aanbesteding en precedent
De opdracht kwam na een aanbestedingsprocedure bij Kieskompas terecht. De Unie meldde dat Kieskompas het beste voldeed aan de gestelde criteria, maar maakte niet openbaar welke andere partijen hebben meegedaan aan de aanbesteding. Voor de voorgaande twee verkiezingsronden (2019 en 2023) leverde onderzoeksbureau Citisens de online stemhulp.
- Leverancier: Kieskompas
- Beschikbaar vanaf: 17 februari 2027
- Verkiezingsdag: 17 maart 2027
- Versies: één per waterschap (21)
| Item | Gegeven |
|---|---|
| Beschikbaarheid stemhulp | 17-02-2027 |
| Verkiezingsdag | 17-03-2027 |
| Aantal waterschappen | 21 |
| Ander betrokken bureau (2019/2023) | Citisens |
Verwachtingen en effecten
Volgens de Unie baseert ongeveer 38 procent van de kiezers hun stem deels op een stemhulp. Daarmee speelt de online tool een niet te verwaarlozen rol in hoe burgers hun stemkeuze vormen. De combinatie van landelijke coördinatie door de Unie en lokale aanpassing per waterschap kan de politieke zichtbaarheid van waterbeheer vergroten en specifieke beleidsafwegingen scherper op de voorgrond plaatsen.
De beslissing roept ook vragen op over transparantie in aanbestedingen en de invloed van digitale hulpmiddelen op het stemgedrag. De Unie heeft aangegeven niet openbaar te maken welke partijen naast Kieskompas hebben meegedaan aan de aanbesteding.
De komende maanden zullen duidelijk maken hoe de vragenlijsten vorm krijgen en in hoeverre lokale beleidskeuzes zichtbaar worden in de stemhulp. Voor kiezers betekent de stemhulp een mogelijkheid om in een relatief korte online test te zien welke deelnemende partijen het dichtst bij hun opvattingen staan.
