De provincie Noord-Holland vraagt het kabinet om de overbelasting van het elektriciteitsnet en het tekort aan stikstofruimte gezamenlijk te erkennen als een nationale crisis. Een door adviesbureau Berenschot uitgevoerde impactanalyse, in opdracht van de provincie, geeft aan dat de twee schaarstefactoren woningbouw, verduurzaming, mobiliteit en economische ontwikkeling in de regio ernstig belemmeren.
Resultaten die de alarmbel doen rinkelen
Volgens de analyse kunnen onder de huidige randvoorwaarden slechts een zeer klein deel van de onderzochte ruimtelijke ontwikkelingen doorgaan. De provincie gebruikt de uitkomsten om prioriteiten te bepalen, de lobby richting Den Haag te verscherpen en te kijken waar eigen regels vertraging veroorzaken.
| Indicator | Huidige situatie |
|---|---|
| Percentage projecten dat door kan gaan | ~1% |
| Beste scenario (meer stikstofruimte) | 43% |
| Nieuwbouwwoningen die nog gerealiseerd kunnen worden | ~11% |
Netcongestie als belangrijkste beperkende factor
Berenschot stelt dat netcongestie de zwaarste belemmering vormt. Terwijl Nederland meer duurzame elektriciteit produceert en tegelijkertijd het verbruik stijgt, groeit de capaciteit van het elektriciteitsnet veel te traag. Daardoor kunnen nieuwe woonwijken, bedrijven en maatschappelijke voorzieningen niet of niet tijdig worden aangesloten.
- Woningbouw: van de nog te bouwen huizen kan momenteel ongeveer 11% worden gerealiseerd.
- Verduurzaming en industrie: uitbreiding en elektrificatie komen voor 2030 vrijwel stil te liggen.
- Publieke laadinfrastructuur: geplande uitbreidingen lopen vast door gebrek aan aansluitcapaciteit.
Wat kan wel doorgaan?
Projecten die geen nieuwe of zwaardere stroomaansluiting vragen, kunnen doorgaans wél doorgaan. Dat betreft onder meer woningisolatie en het afronden van sommige natuurprojecten. Maar voor veel grootse plannen blijft de vraag: hoe snel kan het net worden uitgebreid en waar wordt stikstofruimte vrijgemaakt?
De provincie benadrukt dat het probleem niet tijdelijk is, maar structureel doorwerkt in haar ruimtelijke en economische ambities. Met de gepresenteerde cijfers wil Noord-Holland de urgentie voor het Rijk onderstrepen en politieke actie afdwingen om knelpunten op landelijk niveau op te lossen.
De uitkomst van het onderzoek heeft directe gevolgen voor gemeenten, bouwers en ondernemers in de provincie. Duidelijkheid van het Rijk over prioritering, investeringen in het elektriciteitsnet en de verdeling van stikstofruimte is volgens de provincie cruciaal om te voorkomen dat plannen langdurig stilvallen.
