Steeds meer jongeren melden gezondheidsklachten na gebruik van e-sigaretten (vapes), en artsen zien niet alleen vaker klachten maar ook zwaardere ziekteverlopen. Dat blijkt uit recent doorgegeven meldingen aan de Nederlandse Vereniging voor Kindergeneeskunde en verklaringen van kinderlongarts Marije van den Beukel (HaaglandenMC).
Toename in aantal meldingen en ernst
In de eerste helft van dit jaar deden artsen al 24 meldingen van jongeren met klachten gerelateerd aan vapen. Ter vergelijking: in 2024 en 2025 samen werden er in totaal 34 meldingen gedaan. Volgens Van den Beukel zijn naast de stijging in aantallen ook de ernst van de klachten en het aantal opnames toegenomen: bij vijf meldingen ging het om patiënten die op de intensive care belandden.
"Op de intensive care kom je niet zomaar", aldus Van den Beukel over de ernst van sommige gevallen.
Verschijnselen en middelen
De gemelde klachten betreffen niet alleen longklachten; zorgverleners zien ook opvallend veel psychosociale problemen bij jongeren, zoals slaap- en concentratiestoornissen. Een belangrijk aandachtspunt zijn zogenoemde turbovapes, apparaten met een hoog aantal trekjes en een zeer hoge nicotinebelasting. Volgens de kinderlongarts bevatten zulke vapes ongeveer 15.000 trekjes, met een hoeveelheid nicotine die vergelijkbaar zou zijn met die in twintig pakjes sigaretten. Jongeren gebruiken die soms in korte periodes; Van den Beukel stelt dat sommige toestellen door één gebruiker in drie dagen zijn leeggetrokken.
Reactie van kinderartsen en mogelijke maatregelen
Voor zorgverleners is de trend reden tot zorg. Van den Beukel zegt dat veel jongeren de risico's niet goed inschatten en pleit voor stevige maatregelen: ze zou graag een algeheel verbod op vapes zien, omdat zij geen gezondheidsvoordelen ziet en alleen nadelen benadrukt.
- Aantal meldingen 2026 (tot nu): 24
- Aantal meldingen 2024–2025: 34
- IC-opnames gemeld: 5
| Jaar | Meldingen | Opmerkingen |
|---|---|---|
| 2024–2025 | 34 | Gecombineerde periode |
| 2026 (tot nu) | 24 | Stijgende trend en zwaardere gevallen |
Context en gevolgen
De rapportages benadrukken meerdere uitdagingen. Allereerst de preventieve: jongeren lijken onvoldoende bewust van de samenstelling en risico's van sommige vapes, vooral van apparaten met extreem hoge nicotineconcentraties. Ten tweede de zorg: ernstiger luchtwegproblemen en opname op de intensive care vragen om acute medische capaciteit en gespecialiseerde behandeling. Ten slotte de beleidsvraag: de oproep tot een verbod van kinderlongartsen wijst op discussie over regulering, handhaving en voorlichting.
Zorgverleners en beleidsmakers zullen de meldingen verder monitoren om te bepalen welke maatregelen nodig zijn op het gebied van gezondheidsvoorlichting, toezicht op de verkoop en mogelijke wettelijke ingrepen. Ouders en jongeren wordt geadviseerd bij gezondheidsklachten contact op te nemen met een arts; medische professionals blijven de situatie melden bij de daarvoor bestemde registers zodat trends tijdig zichtbaar blijven.
