Regisseur Anne de Clercq heeft haar lidmaatschap van de Dutch Academy for Film (DAFF) opgezegd uit onvrede over de manier waarop films in aanmerking komen voor de Gouden Kalveren. Ze maakte haar besluit bekend in RTL Boulevard en lichtte het later toe. De ophef laaide deze week op, nadat verschillende succesvolle publieksfilms niet werden toegelaten tot de longlist die voorafgaat aan de nominaties van het Nederlands Film Festival (NFF).
Protest tegen dichte poort van de longlist
Volgens De Clercq sluit het huidige jurysysteem titels op voorhand uit. Haar eigen film PAAZ — over een jonge vrouw in de psychiatrie — werd niet geselecteerd, terwijl de productie het afgelopen jaar meer dan 100.000 bezoekers trok. Ook andere publieksfavorieten, zoals Champagne (Tim Kamps), Amsterdamned II (Dick Maas) en de documentaire Het Hart van Amsterdam, blijven buiten de deur van de voorselectie, en daarmee ook van verdere disciplineprijzen.
“Wat ik heel graag zou willen, is dat het filmfestival weer van iedereen wordt en dat we veel meer mogen vieren.”
Tegenover persbureau ANP voegde ze toe dat het huidige systeem ertoe leidt “dat films op voorhand worden uitgesloten, terwijl we juist trots moeten zijn op alle films die er in Nederland gemaakt worden, dat mensen weer naar de bioscoop gaan”.
Gevolgen voor cast en makers
De uitsluiting reikt verder dan de titel zelf. Omdat PAAZ de longlist niet haalde, komt ook het acteerwerk uit die film niet in aanmerking. Hoofdrolspeelster Gaite Jansen, in het circuit gezien als serieuze kanshebber voor beste acteur (m/v), kan dit jaar daardoor niet meedingen. De Clercq noemt dat een gemiste kans om prestaties voor én achter de camera te erkennen.
Reactie van DAFF en NFF
Een woordvoerder van DAFF wilde zondagavond niet reageren op het vertrek van De Clercq. Eerder benadrukten DAFF en het NFF dat de voorselectie tot stand komt via een commissie die “op basis van vooraf vastgestelde criteria” een inhoudelijke afweging maakt. In de volgende ronde stemmen de overige DAFF-leden over welke films uiteindelijk worden genomineerd.
Discussie over representativiteit
De felle reacties in de sector draaien om de vraag hoe open en representatief het selectieproces is. Makers die hoge bezoekersaantallen halen, zien erkenning bij de Kalveren als essentieel voor zichtbaarheid, financiering en de volgende stap in hun carrière. De Clercq pleit niet alleen voor aanpassing van de regels, maar ook voor een festival dat zowel artistiek gewaardeerde films als grote publieksproducties zichtbaar houdt.
- Regisseur verlaat DAFF uit onvrede over de longlistprocedure.
- Publieksfilms als PAAZ (> 100.000 bezoekers), Champagne en Amsterdamned II ontbreken op de longlist.
- Gevolg: geen deelname in andere categorieën, zoals acteerprijzen voor o.a. Gaite Jansen.
Titels die buiten de voorselectie vielen
| Film | Maken | Status longlist |
|---|---|---|
| PAAZ | Anne de Clercq | Niet geselecteerd |
| Champagne | Tim Kamps | Niet geselecteerd |
| Amsterdamned II | Dick Maas | Niet geselecteerd |
| Het Hart van Amsterdam | Documentaire | Niet geselecteerd |
Blik vooruit
De Clercq spreekt de hoop uit dat de commotie dit jaar nog leidt tot aanpassingen of een aanvullende manier om uitgesloten titels te waarderen.
“Ik hoop dat er na de ophef van dit jaar daadwerkelijk iets verandert. Of, mooier nog, dat het NFF ons dit jaar nog verrast met een manier om de andere films ook te vieren.”
Vooralsnog blijft het bij een principiële botsing over de poortwachtersrol van de voorselectie. De vraag is of de roep uit de sector — van makers die zowel publieksbereik als artistieke ambitie combineren — voldoende druk zet op DAFF en NFF om het systeem te herijken. De uitkomst daarvan bepaalt hoeveel ruimte er de komende editie is om het volle spectrum van de Nederlandse filmproductie zichtbaar te maken.
