Terwijl de thermometer deze week weer oploopt en de vraag naar koeling piekt, blijft Noord-Holland achter bij de landelijke trend om woningen te voorzien van airconditioning. Uit een inventarisatie van duurzaamheidsplatform Slimster blijkt dat in onze provincie ongeveer één op de vijf bezitters van een koopwoning een of meer airco’s heeft geplaatst. Landelijk gaat het inmiddels om bijna één op de drie koopwoningen. De kloof is daarmee aanzienlijk.
De verklaring ligt volgens Slimster in een combinatie van klimaat en woningtypologie. De provincie heeft veel kustgebied. Zoals het KNMI al langer aangeeft, komen langs de kust minder vaak zomerse dagen voor dan in het binnenland; zeewind en lagere nachttemperaturen zorgen geregeld voor verlichting. Daarnaast telt Noord-Holland, met stedelijke centra als Amsterdam, Haarlem, Alkmaar en Zaanstad, relatief veel appartementen. Juist daar stuiten bewoners sneller op regels zodra zij een buitenunit willen monteren.
“Begin met zonwering, slim ventileren en warmte buiten houden. Maar als een woning tijdens warme dagen niet meer afkoelt, kan een vaste airco veel verschil maken.”
VvE-toestemming als drempel
Waar eigenaren van een grondgebonden woning vaak direct aan de slag kunnen, is dat in appartementencomplexen anders. Wie in een gebouw met een Vereniging van Eigenaren (VvE) woont, kan doorgaans niet zelfstandig besluiten om een buitenunit aan de gevel te hangen. Volgens belangenorganisaties in de sector is bij een VvE toestemming van de vergadering vereist voor dit soort installaties. Dat verklaart waarom de groei van het aantal airco’s in de Randstadprovincies, waar VvE’s talrijk zijn, trager verloopt.
De paradox is dat juist bovenwoningen en appartementen in dichtbebouwde wijken snel opwarmen en warmte langer vasthouden. In die zogeheten ‘stenen omgeving’ blijft de temperatuur na een hete dag vaker hoog. Toch benadrukt Slimster dat een airco niet per se de eerste maatregel hoeft te zijn. Zon weren aan de buitenzijde, ventileren op koele momenten en interne warmtebronnen beperken, leveren vaak al winst op. Pas wanneer een woning ondanks zulke stappen structureel niet meer afkoelt, ligt een vaste installatie voor de hand.
Provinciale verschillen in beeld
De verhoudingen tussen Noord-Holland en het landelijk gemiddelde laten zich eenvoudig samenvatten:
| Gebied | Aandeel koopwoningen met airco |
|---|---|
| Noord-Holland | circa 1 op 5 |
| Nederland (totaal) | bijna 1 op 3 |
Dat lagere aandeel in Noord-Holland is volgens Slimster deels logisch door de koelende invloed van de kust. Tegelijkertijd speelt de juridische en praktische realiteit van het wonen in VvE-gebouwen een rol. Niet elke gevel of galerij leent zich voor een buitenunit, en zonder toestemming van de eigenarenvergadering is plaatsing simpelweg niet toegestaan.
Wat bewoners nu kunnen doen
Voor Noord-Hollanders die met de hitte worstelen, zijn er stappen die vaak direct uitvoerbaar zijn en die aansluiten op de aanbevelingen uit het onderzoek:
- Zon weren: houd zonlicht buiten met buitenzonwering of goed sluitende gordijnen op warme uren.
- Slim ventileren: laat frisse lucht binnen wanneer het buiten koeler is dan binnen; sluit overdag ramen en deuren om warmte te weren.
- Warmtebronnen beperken: minimaliseer het gebruik van apparaten die veel warmte afgeven tijdens de heetste uren.
Blijft de binnentemperatuur ondanks dergelijke maatregelen hardnekkig hoog, dan kan een vaste airco volgens Slimster merkbaar comfort opleveren. In stedelijke appartementen betekent dit in de praktijk: vroegtijdig afstemmen met de VvE. Zo wordt duidelijk welke locaties zijn toegestaan en aan welke voorwaarden een buitenunit moet voldoen. Dat traject kan tijd kosten, maar voorkomt achteraf discussies of aanpassingen.
De recente warmtegolf onderstreept de actualiteit van het onderwerp. Waar elders in het land reeds veel koopwoningen zijn voorzien van koeling, blijft Noord-Holland gematigder. Een combinatie van natuurlijke verkoeling, stedelijke bouwvormen en de regels binnen VvE’s houdt de opmars van de airco hier voorlopig in toom. Tegelijk groeit de aandacht voor eenvoudige, energiezuinige maatregelen die direct effect hebben op het wooncomfort tijdens warme dagen.
