Een internationaal team experts, waaronder onderzoekers van het Radboudumc, stelt in een rapport in The Lancet Haematology dat er een duidelijke en zorgelijke genderkloof bestaat bij stollingsstoornissen zoals trombose en bloedingsziekten. De kloof komt volgens de auteurs voort uit structurele tekortkomingen in onderzoek, richtlijnen en de dagelijkse zorgpraktijk, met concrete gevolgen voor vrouwen.
Late diagnose en onderschatte klachten
Vrouwen met bloedingsziekten wachten gemiddeld veel langer op een diagnose; in het rapport wordt genoemd dat de wachttijd voor vrouwen met een bloedingsstoornis gemiddeld zestien jaar bedraagt. Deze vertraging hangt samen met een normalisering van symptomen zoals hevig menstrueel bloedverlies, dat vaak niet voldoende wordt gewaardeerd door zorgverleners en patiënten zelf.
Gevolgen tijdens zwangerschap en bij anticonceptie
Bij trombose neemt het risico tijdens de zwangerschap toe, zeker bij vrouwen met een erfelijke aanleg of een voorgeschiedenis van trombose. Antistollingsmedicatie kan dat risico verlagen, maar er blijft volgens de auteurs veel onzekerheid bestaan over welke middelen en doseringen veilig zijn tijdens zwangerschap en borstvoeding. Ook op het terrein van hormonale anticonceptie wijzen de onderzoekers op hiaten in kennis: miljoenen vrouwen gebruiken dergelijke middelen, maar de balance tussen voordelen en risico's vraagt om beter bewijs en duidelijke richtlijnen.
"Tegelijkertijd is er nog veel onzekerheid over welke middelen en doseringen veilig zijn tijdens zwangerschap en borstvoeding,"
Deze uitspraak komt van dr. Saskia Middeldorp, hoogleraar en afdelingshoofd Interne Geneeskunde aan het Radboudumc, die als vasculair internist gespecialiseerd is in trombose en longembolie bij vrouwen.
Aanbevelingen en urgente punten
Het internationale panel doet tien aanbevelingen om de kloof te verkleinen. Kernpunten zijn het verbeteren van onderzoek dat specifiek naar vrouwgebonden manifestaties kijkt, aanpassing van klinische richtlijnen en bewustwording in de eerstelijns- en specialistische zorgpraktijk.
- Meer vrouwgerichte data en inclusie van vrouwen in studies.
- Herziening van richtlijnen met expliciete aandacht voor zwangerschap, borstvoeding en hormonale anticonceptie.
- Verhoogde alertheid bij hevig menstrueel bloedverlies en postpartaal bloedverlies als mogelijke signalen van een bloedingsstoornis.
Wat betekent dit voor de Nederlandse zorg?
Omdat Nederlandse centra zoals het Radboudumc betrokken zijn bij het rapport, hebben de aanbevelingen directe implicaties voor praktijk en beleid hier. Het betreft niet alleen medische vragen over medicatie en dosering, maar ook educatie van zorgverleners en publiek, en het aanpassen van screening- en verwijspaden zodat vrouwen sneller adequaat worden gesignaleerd en behandeld.
| Onderwerp | Probleem |
|---|---|
| Diagnosevertraging | Gemiddeld 16 jaar bij bloedingsziekten |
| Zwangerschap | Verhoogd tromboserisico; onzekerheid over veilige antistollingsmiddelen |
De publicatie in The Lancet Haematology onderstreept dat het verminderen van deze ongelijkheden meer vraagt dan afzonderlijke klinische aanpassingen; het vereist systematische verandering in onderzoeksagenda's, richtlijnontwikkeling en de dagelijkse medische praktijk. Voor patiënten kan het leiden tot snellere herkenning en veiliger, op vrouwelijke fysiologie afgestemde zorg.
