De man die wordt verdacht van de roof van de zogeheten gouden helm van Coțofenești beheert vanuit zijn cel in de penitentiaire inrichting Schiphol een populaire webshop met T-shirts, petten en hoodies waarop de helm is afgebeeld. De collectie raakte volgens berichten binnen korte tijd uitverkocht. Op de kleding is boven het logo de tekst weergegeven:
“BOOK ARREST”
De handel uit de gevangenis wekt wrijving, omdat de verdachte eerder in een overeenkomst met justitie zou hebben toegezegd het kunstvoorwerp terug te geven. Die teruggave vond plaats in het kader van een regeling voor schadevergoeding en mogelijk vermindering van de straf. De merchandise wordt nu gebruikt als marketingmiddel rond datzelfde voorwerp, hetgeen aanleiding geeft tot kritiek van betrokken partijen.
Wettelijke ruimte en beperkingen
In Nederland kunnen gedetineerden onder voorwaarden inkomsten verwerven en activiteiten ondernemen die buiten de gevangenis plaatsvinden. De richtlijnen van de Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI) zoals die in berichten zijn samengevat, bevatten onder meer:
- Gedetineerden mogen in detentie werken; beloning is doorgaans beperkt tot ongeveer €0,50–€2,00 per uur.
- Het genereren van inkomsten buiten de inrichting, zoals het voortzetten van een webshop of freelancewerk, is in principe toegestaan mits vooraf door de DJI goedgekeurd.
- Inkomsten kunnen worden ingehouden voor openstaande boetes, detentiekosten of slachtoffercompensatie.
Praktische en juridische vragen
De zaak benadrukt enkele knelpunten: waar liggen de grenzen van wat een gedetineerde mag ondernemen, hoe wordt toezicht op online commerciële activiteiten vanuit detentie georganiseerd en in hoeverre kan opbrengst worden verkregen uit handelingen die direct verband houden met het gepleegde delict? De wet bevat bepalingen die het profiteren van eigen misdrijven moeten verhinderen, maar in de praktijk bestaan er blinde vlekken en interpretatievragen die procedures en handhaving noodzakelijk maken.
Gevolgen en vervolgstappen
De situatie kan leiden tot reacties van het museum, de Roemeense overheid en andere betrokkenen. Daarnaast roept het vragen op voor de DJI over de toetsings- en controlemogelijkheden bij commerciële activiteiten van gedetineerden. Mogelijk volgen interne onderzoeken of beleidsaanpassingen om te voorkomen dat opbrengsten rechtstreeks samenhangen met het ten laste gelegde delict.
| Onderwerp | Samenvatting |
|---|---|
| Beloning in detentie | €0,50–€2,00 per uur (gebruikelijk) |
| Externe inkomsten | Toegestaan met goedkeuring DJI, mits geen ordeverstoring of strafbaar gedrag |
| Inhouding | De staat kan opbrengsten gebruiken voor boetes, detentiekosten of schadevergoeding |
De feiten zoals gerapporteerd blijven: de verdachte zit vast, de helm is teruggegeven in het kader van een regeling en de webshop met helm-merchandise is vanuit zijn cel actief geweest en uitverkocht. Verdere stappen van justitie of de DJI, of reacties van het museum, zijn nog af te wachten.
