De provincie Zuid-Holland wil de tuinbouwsector aanjagen om veel duurzamer en circulair te gaan werken, terwijl tegelijkertijd vraagstukken rond ruimte, biodiversiteit en milieu worden aangepakt. Dat blijkt uit een nieuwe tuinbouwvisie waarin gedeputeerde Meindert Stolk de ambitie schetst voor de belangrijkste landelijke teelsector na de Rotterdamse haven.
Belangrijke opgaven in druk landschap
De tuinbouw concentreert zich in vier zogenoemde greenports in de provincie: groentenglastuinbouw in het Westland en het Oostland (rond Pijnacker-Nootdorp, Lansingerland en Berkel en Rodenrijs), boomkwekerijen rond Boskoop en de bloembollenteelt in de Bollenstreek. De economische rol is groot, maar de sector staat onder druk door het gebruik van fossiele energie, het nog veelvuldige gebruik van gewasbeschermingsmiddelen en de impact op natuur en biodiversiteit.
Geen keuze tussen huizen of kassen
Stolk stelt dat er in Zuid-Holland wel degelijk ruimte blijft voor intensieve tuinbouw, ondanks de enorme druk op de ruimte door woningbouw, natuurontwikkeling en andere economische functies. Hij erkent dat de provincie voor een lastige puzzel staat:
"Zuid-Holland is een drukke provincie. We hebben grote opgaven voor woningbouw, natuurontwikkeling en economische bedrijvigheid. Dat is een heel lastige puzzel. Maar vanuit het economisch perspectief is het enorm belangrijk dat de sector zich moet blijven doorontwikkelen."
De provincie wil niet kiezen tussen huizen of kassen, maar zoekt naar manieren om beide opgaven te combineren door de sector te stimuleren sneller te verduurzamen.
Waar moet de sector veranderen?
In de visie worden meerdere knelpunten benoemd die om transformatie vragen. De voornaamste aandachtspunten zijn:
- Energiegebruik: tuinders zijn nog sterk afhankelijk van fossiele brandstoffen.
- Gewasbescherming: het huidige gebruik van middelen schaadt natuur en biodiversiteit.
- Arbeid: teelt is arbeidsintensief en leunt op arbeidsmigratie uit Midden- en Oost-Europa.
- Ruimte: de provincie moet balanceren tussen woningbouwopgave en behoud van teeltgebieden.
Regionale spreiding en keuzes
De provincie wijst erop dat de vier teeltgebieden in omvang minder groot lijken in verhouding tot het totale provinciale oppervlak. Dat relativeert volgens Stolk de discussie of kassen en teeltgebieden te veel ruimtelijk beslag leggen. Tegelijkertijd is duidelijk dat zonder substantiële verduurzaming de ecologische en ruimtelijke spanningen blijven bestaan.
| Greenport | Specialisatie |
|---|---|
| Westland | Glastuinbouw (groenten, bloemen) |
| Oostland | Glastuinbouw rond Pijnacker e.o. |
| Boskoop | Boomkwekerijen |
| Bollenstreek | Bloembollenteelt |
Voor bestuurders en bewoners betekent de visie concreet dat de komende jaren investeringen en beleid gericht worden op technologische en procesinnovatie, strengere middelenmanagement en opgaven rond energietransitie. Voor tuinders is de boodschap duidelijk: voortbestaan in Zuid-Holland vraagt versnelling naar circulaire en milieuvriendelijke teeltsystemen.
