Het waterschap Aa en Maas heeft Defensie een tijdelijke gedoogverklaring gegeven om de lozingen van met PFAS-verontreinigd drainagewater bij de voormalige vliegbasis De Peel (Luitenant-generaal Bestkazerne, Vredepeel) terug te dringen. De verklaring geeft Defensie maximaal twee jaar de tijd om maatregelen te nemen en aan voorwaarden te voldoen die het waterschap oplegt.
Aard van de lozingen en omvang
Volgens het waterschap wordt al sinds de jaren vijftig drainagewater van het terrein op een omliggende beek geloosd. Dat systeem is ontworpen om de ondergrond van start- en landingsbaan stabiel te houden. In het vooronderzoek naar een vergunning bleek dat het afgevoerde water schadelijke stoffen bevatte, afkomstig van onder meer blusschuim dat vroeger op veel militaire terreinen werd gebruikt.
| Kenmerk | Vermelde waarde |
|---|---|
| Jaarlijks afgevoerd volume (geschat) | 1,6 tot 3,4 miljoen m³ |
| Opgelegde dwangsom vorig jaar | €20.000 per overtreding |
| Gedoogtermijn | 2 jaar |
Waarom een gedoogverklaring?
Dijkgraaf Mario Jacobs van Aa en Maas benadrukt dat een gedoogverklaring geen definitieve goedkeuring is, maar ruimte biedt aan Defensie om onderzoek en maatregelen uit te voeren. Het waterschap wil dat Defensie niet alleen de hoeveelheid geloosde water vermindert, maar ook stappen zet om de PFAS-vervuiling daadwerkelijk te beëindigen.
"Het is geen goedkeuring, maar we zeggen wel: jullie krijgen even de tijd om alles op orde te krijgen"
Jacobs voegt daaraan toe dat het streven is naar een 'nullozing' van PFAS, maar dat het onduidelijk is welke techniek of combinatie van maatregelen dat betrouwbaar kan bereiken: "Als we dat zouden weten, hadden we geen PFAS-probleem in Nederland."
Bestuurlijke en juridische achtergrond
Het waterschap legde Defensie vorig jaar een dwangsom op van €20.000 per overtreding in een poging de lozingen te stoppen. In de praktijk zijn die boetes echter niet geïnd. Een bezwarencommissie adviseerde beide partijen om het probleem gezamenlijk op te pakken in plaats van een langdurige juridische strijd, wat heeft geleid tot de huidige afweging om een gedoogverklaring te verstrekken onder voorwaarden.
- De gedoogverklaring is tijdelijk en voorwaardelijk; het is geen vergunning.
- Het waterschap verlangt vermindering van lozingen en onderzoek naar haalbare technieken om PFAS-uitstoot te stoppen.
- De zaak toont de complexiteit van PFAS-problemen op voormalige Defensie-terreinen en de bestuurlijke keuze voor samenwerking boven juridische procedures.
Gevolgen voor omgeving en vervolgstappen
De lozingen raken zowel ecologische systemen als de drinkwatervoorziening gevoelig; door PFAS kunnen langdurige verontreinigingen ontstaan in bodem en water. Het waterschap en Defensie moeten nu concrete plannen en tijdschema's overleggen om de lozingen terug te dringen en serieus werk te maken van mogelijke technische oplossingen. Welke technieken dat zullen zijn en welke investeringen nodig zijn, is nog onderwerp van onderzoek.
Voor omwonenden en andere betrokken partijen blijft het belangrijk om bestuurlijke stappen te volgen en aan te dringen op transparantie over onderzoeksresultaten en tijdelijke maatregelen om risico's te beheersen. De komende twee jaar vormen een kritieke periode waarin moet blijken of samenwerking leidt tot daadwerkelijke vermindering van PFAS-lozingen bij De Peel.
