In Noord-Holland heeft een opvallend groot deel van koopwoningbezitters tot nu toe geen airconditioning in huis. Uit onderzoek van duurzaamheidsplatform Slimster blijkt dat in de provincie slechts één op de vijf eigenaren van een koopwoning een of meerdere airco’s bezit, terwijl het landelijke beeld hoger ligt.
Verschil met rest van Nederland
Landelijk is bijna één op de drie koopwoningen inmiddels uitgerust met een koelsysteem aan de muur, aldus de cijfers. Noord-Holland blijft daarmee duidelijk achter. Volgens Marco Schuurman, eigenaar van Slimster, is daar een redelijke verklaring voor: het zeeklimaat dempt hittepieken aan de kust, waardoor de directe noodzaak voor kunstmatige verkoeling minder vaak voelbaar is.
Rol van woningtype en regels
Nog een belangrijk aspect is het woningbestand. In Noord- en Zuid-Holland is het aandeel appartementen groot; veel VvE’s (Verenigingen van Eigenaars) zijn in deze provincies geconcentreerd. Dat heeft praktische gevolgen voor wie een airco wil plaatsen. Belangenorganisatie VvE Belang wijst erop dat je voor het plaatsen van een buitenunit aan de gevel toestemming nodig hebt van de vergadering van eigenaars.
“Je mag dus absoluut niet op eigen houtje besluiten een airco te plaatsen.”
Voor bewoners van bovenwoningen en appartementen is die vergunningsstructuur daarom een belangrijke rem. Tegelijkertijd zijn dit juist de woonvormen die in de zomer sneller opwarmen en waar warmte in dichtbebouwde stedelijke gebieden langer blijft hangen.
Alternatieven en advies
Schuurman raadt aan eerst andere maatregelen te overwegen voordat bewoners voor een airco kiezen. Natuurlijke en passieve oplossingen kunnen in veel gevallen voldoende zijn en zijn vaak minder ingrijpend voor de gevel en het energieverbruik. Denk aan zonwering, goede isolatie, ventilatie op strategische tijden en het tijdelijk gebruiken van ventilatoren.
- Zonwering en rolluiken om directe instraling te beperken
- Ventilatie ’s nachts om koele lucht binnen te laten en warmte af te voeren
- Isolatie en kierdichting om warmte buiten te houden
- Overleg met de VvE bij appartementen voor toestemming en gezamenlijke oplossingen
Lokale impact en praktische overwegingen
Voor bewoners in steden als Haarlem, Amsterdam, Alkmaar en Zaanstad betekent dit dilemma dat comfortwensen botsen met praktische en juridische beperkingen. Appartementen warmen snel op en in dichtbebouwde gebieden blijft de hitte langer hangen; tegelijkertijd is het plaatsen van een buitenunit vaak niet triviaal. Voor huizenbezitters buiten het stedelijk gebied — vooral dichter bij de kust — speelt die urgentie minder doordat zomerse dagen aan zee relatief minder frequent zijn.
De discussie rond airco’s raakt ook bredere thema’s: energieverbruik, geluidsoverlast van buitenunits en de esthetiek van gevels. Bewonersverenigingen en gemeenten worden daardoor vaker gevraagd om kaders of gezamenlijk beleid, vooral nu hete zomers vaker voor kunnen komen.
| Gebied | Ander koelsysteem in koopwoning |
|---|---|
| Noord-Holland | 1 op de 5 (ongeveer 20%) |
| Heel Nederland | Bijna 1 op de 3 (ongeveer 33%) |
Voor wie overweegt een airco aan te schaffen: controleer allereerst de regels binnen de VvE of het bestemmingsplan en bespreek alternatieven met buren en bestuur. Voor vrijstaande woningen kan een bewuste keuze voor een zuinige, goedgekeurde installatie gecombineerd met zorgvuldig onderhoud een oplossing zijn; in appartementen is overleg vaak onvermijdelijk.
De uitkomst van het onderzoek van Slimster toont dat veel Noord-Hollanders op dit moment kiezen voor andere vormen van verkoeling of de aanschaf van een airco uitstellen, wat gevolgen heeft voor individuele wooncomfort en voor de aanpak van hittestress in stadsgebieden.
