De provincie Noord-Holland heeft samen met zes andere provincies en het Rijk afspraken gemaakt om maatregelen te nemen die de grutto beter beschermen en de kwaliteit van hun leefgebieden te vergroten. Het akkoord is een directe reactie op de opdracht van de Europese Commissie aan Nederland om deze karakteristieke weidevogel te herstellen.
Wat staat er in de afspraken?
De betrokken overheden stellen dat de situatie van de grutto al jaren zorgelijk is: er komen steeds minder geschikte leefgebieden voor de vogels voor en predatie neemt toe. Om het tij te keren, spreken ze af te werken aan grootschalige, aaneengesloten gebieden waarin het beheer specifiek op de grutto is ingericht.
“De grutto is een prachtige oer-hollandse vogel die een belangrijke graadmeter is voor een gezond, biodivers landschap. Het is onze verantwoordelijkheid om deze soort te beschermen en bovendien vraagt de Europese Commissie erom,”
zei Anouk Gielen, gedeputeerde van natuur.
Doelen en maatregelen
Concreet willen de partijen in Nederland 35 gebieden aanwijzen die elk minimaal 2.000 hectare groot zijn. Van die 2.000 hectare moet per gebied ten minste 1.000 hectare optimaal ingericht worden voor de grutto. Kenmerkende eisen voor deze gebieden zijn open landschap, weinig verstoring, een hoog waterpeil en goede waterkwaliteit. Verder horen bij het pakket:
- aangepast agrarisch beheer in het broedgebied;
- actieve aanpak van roofdieren;
- aanleg van natuurvriendelijke oevers;
- graslanden kruidenrijker maken;
- langjarige vergoedingen voor boeren die vrijwillig meewerken.
Regionale focus in Noord-Holland
In Noord-Holland worden meerdere bestaande veenweide- en weidevogelgebieden als belangrijke leefgebieden genoemd: Laag-Holland, West-Friesland, Zeevang en Amstelland. De plannen benadrukken dat maatregelen niet alleen goed zijn voor de grutto: ook insecten en amfibieën profiteren van natuurvriendelijke oevers en kruidenrijke graslanden. Daarnaast wordt de instandhouding van het cultuurhistorische veenweidelandschap als bijkomend voordeel genoemd.
| Parameter | Doel |
|---|---|
| Aantal gebieden | 35 |
| Minimale omvang per gebied | 2.000 hectare |
| Optimaal ingericht per gebied | 1.000 hectare |
Uitvoering en lokale samenwerking
Voor elk gebied wordt een uitvoeringsprogramma opgesteld. In die programma’s moet blijken hoe maatregelen worden ingevuld, welke partijen meedoen en hoe langdurige vergoedingen aan boeren worden vormgegeven. De provincie benadrukt dat een goede samenwerking met lokale gebiedspartners – zoals boeren, terreinbeheerders en waterschappen – essentieel is voor succes.
De afspraken vormen een kader; de volgende fase is de praktische uitwerking per gebied en het beschikbaar stellen van middelen voor uitvoering en langdurige vergoedingen. Als maatregelen volgens de provinciale toelichting succesvol worden ingevoerd, verwachten beleidsmakers dat dit niet alleen leidt tot meer grutto’s, maar ook tot een verbetering van de algemene biodiversiteit en het behoud van cultureel landschap in de veenweidegebieden.
