Volle banken in de Dorpskerk
De Dorpskerk in Heemskerk was zaterdagmiddag het decor voor een zomerconcert dat het publiek rechtstreeks naar de Ierse westkust leek te voeren. De Ierse folkgroep Malin trad op samen met muzikale duizendpoot Anja van der Ploeg, die al bijna twintig jaar de zomerconcerten in het monumentale kerkgebouw organiseert. Bezoekers luisterden naar een brede waaier aan volksmuziek: van een Amerikaanse old-timewals tot opzwepende jigs en reels, afgewisseld met intieme instrumentale stukken en korte verhalen van de musici.
De kerk uit de zeventiende eeuw bood met haar akoestiek en sobere interieur een klankrijke achtergrond. Tientallen aanwezigen namen plaats in de houten banken; de sfeer was verwachtingsvol en ongedwongen. Wat volgde was een hechte wisselwerking tussen podium en publiek, geholpen door de verhalende introducties bij de nummers en de hoorbare liefde voor het repertoire.
Traditie en instrumenten met karakter
Anja van der Ploeg opende op een orgelpositief – een klein, verplaatsbaar pijporgel – waarmee direct een warme toon werd gezet. De herkenbare Ierse signatuur kwam vervolgens tot leven via een zorgvuldig gekozen ensemble van instrumenten. Zangeres Mariette Kuipers-van Kooten begeleidde zichzelf op de trekzak en pakte bij een enkel nummer de triangel; Theo Burghouts legde een ritmische basis op de bouzouki. Beroepsmuzikant Onno Kuipers kleurde de melodieën met de low whistle, de lage Ierse fluit met een melancholische klank.
De muzikanten combineerden dansbare stukken met verstilde melodieën. Juist die afwisseling maakte zichtbaar wat deze muziek lokaal teweegbrengt: er werd meegetikt en meegewiegt, terwijl de verstilde passages ruimte lieten voor aandachtig luisteren in de galm van het kerkgewelf. De uitvoeringen waren sober van opzet, maar rijk aan detail, waarin ademhaling, frasering en ornamenten de toon zetten in plaats van groot gebaar.
Verhalen uit Donegal, gedeeld in Heemskerk
De avond had nadrukkelijk een vertellende component. Mariette Kuipers-van Kooten schetste hoe haar band met de Ierse traditie ontstond in het ruige County Donegal:
Daar luisterden we urenlang naar oudere muzikanten die de tunes nog op de traditionele manier speelden. Van die 'oude knarren' hebben we ontzettend veel geleerd. Veel van die prachtige melodieën hebben we meegenomen naar Nederland en een aantal ervan klinkt ook tijdens onze concerten. Juist die pure manier van muziek maken proberen we steeds weer over te brengen.
Ook uit de zaal kwam herkenning. Nog voor aanvang zei een bezoekster over haar eerste kennismaking met de folk:
Mijn liefde voor Ierse muziek ontstond tijdens een vakantie in Ierland. Sindsdien ben ik er helemaal weg van.
Die persoonlijke beleving sloot aan bij de opzet van het programma, waarin niet alleen repertoire maar ook herkomst en overlevering centraal stonden. In de Dorpskerk werd duidelijk hoe tunes reizen, zich hechten aan mensen en plaatsen, en zo hun weg vinden naar een Noord-Hollands podium.
Locaal podium, internationale klank
Het succes van dit concert past in een reeks die de Dorpskerk al bijna twee decennia tot een vaste plek op de Heemskerkse cultuurkaart maakt. Met een zorgvuldig samengesteld programma wordt elke zomer een breed publiek bereikt; dit keer dus met de focus op Ierse traditie. De keuze voor akoestische instrumenten en kleinschalige bezetting bleek optimaal afgestemd op de kerkruimte. Zonder versterking kwamen de nuances van de low whistle, het houtige timbre van de bouzouki en de puls van de trekzak helder naar voren.
Voor de lokale gemeenschap betekent dit soort programmering meer dan alleen een middag muziek. Het biedt een laagdrempelige kennismaking met internationale volkscultuur en versterkt tegelijk de waardering voor het eigen erfgoed: het monument zelf, het ambacht van uitvoerende musici en de tradities die zij voortdragen. De opkomst van tientallen toehoorders onderstreepte die behoefte aan ontmoeting en gezamenlijke beleving in het hart van het dorp.
Wie speelde wat?
| Muzikant | Rol/Instrument |
|---|---|
| Anja van der Ploeg | Orgelpositief; mede-programmering zomerconcerten |
| Mariette Kuipers-van Kooten | Zang, trekzak; triangel bij één nummer |
| Theo Burghouts | Bouzouki (ritmische begeleiding) |
| Onno Kuipers | Low whistle (lage Ierse fluit) |
Een middag die blijft hangen
De combinatie van verhalen, traditionele tunes en de specifieke klankwereld van Ierse volksmuziek zorgde voor een concert dat nog nazinderde op het kerkplein. Met een programma dat laveerde tussen uitbundige dansmuziek en verstilde melodieën wisten de musici de intimiteit van de Dorpskerk volledig te benutten. Zo werd het, voor even, mogelijk om het ruige landschap van Donegal te horen resoneren tussen de eeuwenoude muren in het centrum van Heemskerk.
- Locatie: Dorpskerk Heemskerk (17e eeuws monument)
- Reeks: Zomerconcerten, bijna 20 jaar programmering
- Stijl: Ierse volksmuziek; jigs, reels, walsen en intimistische solo’s
