Gemeenten verzamelden in 2025 gezamenlijk 8,1 miljard kilogram huishoudelijk afval. Dat komt neer op gemiddeld 449 kilogram per inwoner, een daling van 6 kilo ten opzichte van 2024. Deze landelijke afname hangt vooral samen met minder ingezameld groente-, fruit- en tuinafval (gft), zo blijkt uit voorlopige cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS).
Waarin verschilt Zuid-Holland?
De verdeling van afvalstromen laat duidelijke regionale verschillen zien. Restafval bleef de grootste stroom: gemeenten verzamelden in 2025 gemiddeld 179 kg restafval per inwoner, vrijwel gelijk aan een jaar eerder. Binnen die trend springt Zuid-Holland eruit: hier lag het gemiddelde restafval op 232 kilogram per inwoner, duidelijk boven het landelijke niveau.
Tegelijkertijd is in Zuid-Holland de inzameling van gft-afval relatief laag: slechts 53 kilogram per inwoner, het minst van alle provincies. Landelijk bedraagt de gft-inzameling 87 kg per persoon, ruim 5 kg minder dan in 2024.
Regionale verschillen in één oogopslag
| Provincie | Restafval (kg/pers) | Gft-afval (kg/pers) |
|---|---|---|
| Zuid-Holland | 232 | 53 |
| Overijssel | 112 | 120 |
| Drenthe | 158 | 159 |
De CBS-cijfers tonen dat provincies in Nederland sterk verschillen in de hoeveelheden per afvalsoort. Waar Drenthe relatief veel gft inzamelt, staat Zuid-Holland onderaan die ranglijst. Voor restafval ligt Zuid-Holland juist aan kop.
Waarom minder gft en grof tuinafval?
De afname van gft en grof tuinafval (van 24 naar 22 kg per inwoner voor grof tuinafval) wordt voor een deel verklaard door weersomstandigheden: droge periodes leiden tot minder bladgroei en dus minder snoei- en rooiafval. Dat weersafhankelijke karakter maakt organische afvalstromen minder voorspelbaar dan bijvoorbeeld papier of plastic.
- Landelijk totaal huishoudelijk afval: 8,1 miljard kg in 2025.
- Gemiddeld per inwoner: 449 kg (6 kg minder dan 2024).
- Grootste afvalstroom: restafval (179 kg/persibel).
Voor gemeenten en beleidsmakers zijn zulke gemiddelden belangrijk. Een hoog aandeel restafval, zoals in Zuid-Holland, kan wijzen op ruimte voor betere scheiding bij huishoudens, andere inzamelsystemen of aanvullende voorlichtingscampagnes. Tegelijkertijd betekent minder gft-inzameling dat de opname van groentetuin- en keukenafval niet per se verbetert: soms is het simpelweg minder aanwezig.
De cijfers die het CBS publiceerde zijn voorlopig. De precieze omvang van bepaalde stromen kan nog licht bijgesteld worden. Voor gemeenten blijven deze gegevens echter cruciaal bij het vormgeven van afvalbeleid: ze bepalen budgetten, verwerkenstappen en de prioritering van acties richting inwoners en bedrijven.
In Zuid-Holland staan lokale overheden voor de uitdaging om zowel restafval te verminderen als draagvlak te houden voor gescheiden inzameling van organische fracties. Dat vraagt om maatwerk: wat in landelijke gemiddelden zichtbaar is, vertaalt zich in verschillende oplossingen per gemeente, afhankelijk van woondichtheid, beschikbare inzamelmethodes en lokale gedragsfactoren.
