In een groot deel van Friesland is het nabespreken van raadsvergaderingen met een borrel nog steeds gebruikelijk, maar in de meeste gevallen gebeurt dat zonder de wettelijk vereiste alcoholvergunning. Uit een rondgang onder Friese gemeenten blijkt dat het schenken van alcohol na het officiële gedeelte van de vergadering een normale praktijk is, vaak met het argument dat het bijdraagt aan de onderlinge binding.
Wat gebeurde er in De Fryske Marren?
De discussie kreeg recent weer aandacht nadat de gemeente De Fryske Marren in juni abrupt stopte met de al jaren gebruikelijke borrel na raadsvergaderingen. De burgemeester liet zien dat hij het serieus nam toen hij een vergadering verliet uit protest, nadat de VVD-fractie bij elk raadslid een biertje op tafel had gezet. Volgens de gemeente is een nazit met alcohol op het gemeentehuis niet toegestaan zonder vergunning. De hervonden nadruk volgde op een verbouwing van het gemeentehuis in Joure, waarna de regels opnieuw zijn geïnventariseerd.
Hoe handelen andere Friese gemeenten?
InfoRadar vroeg alle Friese gemeenten naar hun praktijk. Van de dertien gemeenten die reageerden gaf bijna geen enkele aan echt te kunnen aantonen over een alcoholwetvergunning te beschikken. Twee gemeenten namen recent afstand van het schenken:
- De Fryske Marren (Joure) — stopte met de borrel na herziening van huisregels na verbouwing.
- Vlieland — ook per juni gestopt; reden: alcoholgebruik ontmoedigen en het goede voorbeeld geven.
Andere gemeenten antwoorden eerlijk: na de raadsvergadering is er doorgaans "een hapje en een drankje", genoemd als belangrijk voor de sociale verbinding binnen de raad. Een uitzondering vormt Smallingerland (Drachten), waar vanwege een verbouwing anders wordt omgegaan met vergaderen; daar zou een vergunning niet nodig zijn gezien de specifieke omstandigheden rondom de locatie.
Wat zegt de wet en experts?
Volgens de huidige alcoholwet geldt dat wie alcohol schenkt buiten de privésfeer in beginsel een vergunning nodig heeft. Frank Joosten, alcoholwetexpert, wijst op de helderheid van die regel en op de rol van gemeenten als toezichthouder en voorbeeldfunctie.
„De wet is heel zwart-wit. Gemeenten hebben als toezichthouder een voorbeeldfunctie.”
Onduidelijk blijft welke concrete eisen gebouwen en locaties moeten voldoen om wél in aanmerking te komen voor een vergunning; meerdere gemeenten geven aan dat hun pand op dit moment niet aan die eisen kan voldoen, zonder dat precies wordt uitgelegd welke eisen dat zijn.
Praktische gevolgen en lokale discussie
De kwestie raakt meerdere onderwerpen die lokale kiezers aanspreken: naleving van regels, bestuurlijke voorbeeldfunctie en de informele sfeer rond lokaal bestuur. Het stoppen met schenken in sommige gemeentehuizen leidt tot onvrede bij raadsleden die waarde hechten aan informeel contact na vergaderingen, maar voorstanders van stoppen benadrukken dat gemeenten het goede voorbeeld moeten geven in het terugdringen van alcoholgebruik op openbare locaties.
| Gemeente | Praktijk na raadsvergadering |
|---|---|
| De Fryske Marren (Joure) | Stop met schenken na verbouwing |
| Vlieland | Stop per juni; alcohol ontmoedigen |
| Smallingerland (Drachten) | Vergadert elders; vergunning mogelijk niet nodig |
| Andere respondenten | Doorgaans hapje en drankje; geen vergunning |
Voor inwoners en betrokkenen is het relevant om te weten dat gemeenten wettelijk gezien de bevoegdheid hebben om voor eigen locaties een vergunning aan te vragen, maar dat die aanvraagvoorwaarden in de praktijk een struikelblok vormen. Burgers die hierover vragen hebben, kunnen hun gemeentebestuur aanspreken op handhaving en transparantie over beleidskeuzes.
De discussie over borrels na vergaderingen vormt een lokaal debat over symboliek en naleving: enerzijds eenvoudige traditie en sociale binding, anderzijds de vraag of het gemeentebestuur zich moet houden aan de regels die het voor anderen handhaaft.
