Helikopterinspecties verhuizen noordwaarts
Rijkswaterstaat voert zijn luchtsurveillance in Noord-Nederland sinds kort uit vanaf vliegveld Drachten. Voorheen gebeurde dat vanuit Lelystad, maar de rijksdienst grijpt de mogelijkheid aan om dichter bij de werkgebieden in het noorden te zitten. Een woordvoerder motiveert die keuze met de woorden:
"Deze kans deed zich nu voor om de helikopter ook vanaf Drachten in te zetten. Dat heeft uiteraard onze voorkeur. We zitten dan midden in Noord-Nederland."
De provincie Fryslân heeft daarvoor een ontheffing verleend die maximaal 52 helikopterbewegingen per jaar toestaat, neerkomend op 26 vluchten (opstijgen en landen tellen afzonderlijk). Daarmee kan ongeveer eens per twee weken een helikopter van Rijkswaterstaat starten en terugkeren in Drachten.
Waar kijkt Rijkswaterstaat op toe?
De inspecteurs gebruiken de vluchten om boven water en dijken te controleren. Het gaat om toezicht op veiligheid, milieu en vergunningen, met name in het Waddengebied en langs Friese en Groningse wateren. Tijdens deze rondes wordt onder meer gekeken naar:
- mogelijke illegale lozingen in oppervlaktewater;
- schade aan waterkeringen en andere kunstwerken;
- overlast door waterplanten en vervuiling op de Waddenzee;
- onvergunde dammen, duikers en beschoeiingen.
De Stichting Vliegveld Drachten reageert verheugd: de keuze van Rijkswaterstaat levert extra inkomsten op en vergroot het profiel van het terrein. Voor de regio betekent het bovendien dat controles dichterbij worden georganiseerd, wat in theorie slagvaardigheid kan vergroten.
Ontheffing boven het vergunde plafond
De ontheffing was nodig omdat de bestaande vergunning op het vliegveld jaarlijks slechts 20 helikopterbewegingen toestaat. Voor de inspectievluchten is dat tijdelijk opgehoogd naar 52. Daarmee ontstaat de onderstaande bandbreedte:
| Regime | Toegestaan per jaar | Toelichting |
|---|---|---|
| Huidige vergunning | 20 bewegingen | Structurele grens zonder ontheffing |
| Ontheffing provincie | 52 bewegingen | Overeenkomstig 26 vluchten (opstijgen + landen) |
Juist die tijdelijke verruiming stuit op formele bezwaren. Volgens de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) is de provinciale vergunning voor het vliegveld nu slechts tijdelijk en in afwachting van een luchthavenbesluit – de definitieve regeling waarin geluidsruimte, aantallen bewegingen, openingstijden en milieueisen voor het terrein worden vastgelegd. Zolang dat besluit ontbreekt, acht de toezichthouder uitbreiding niet passend.
Bezwaren en uitstel van hoorzitting
Naast de ILT hebben ook twee omwonenden bezwaar gemaakt tegen de ontheffing. Een geplande hoorzitting bij de provinciale bezwaarschriftencommissie stond onlangs op de rol, maar is verschoven naar september. De inhoudelijke kritiek van de ILT is vooral technisch-juridisch van aard en richt zich op de volgorde: eerst het luchthavenbesluit, dan eventuele verruiming. De provincie laat weten met dat besluit bezig te zijn; het omvat niet alleen Drachten, maar ook de Friese eilanden Ameland en Terschelling. Een concrete datum voor afronding is niet gegeven.
Lokale betekenis van een rijkskeuze
Voor Drachten, waar het vliegveld in 1962 werd opgericht als airstrip voor Philips, betekent de komst van Rijkswaterstaat zichtbaar meer activiteit op het platform. Dat kan positieve effecten hebben voor de exploitant, maar roept in de omgeving ook vragen op over geluid, frequentie en tijdstippen van vluchten. Zolang de ontheffing geldt, blijft het aantal bewegingen gemaximeerd en is de inzet ruwweg tweewekelijks. Over structurele verruiming kan pas worden beslist wanneer het luchthavenbesluit vastligt. Tot die tijd beweegt Drachten zich in een tussenfase: een rijksdienst die de noordelijke wateren vanuit de regio bewaakt, en een vergunningenstelsel dat nog op definitieve rails moet worden gezet.
