De provincie Overijssel laat onderzoeken of kleinere kernreactoren (SMR's) haalbaar zijn binnen de provinciegrenzen. Een ruimtelijke verkenning van ingenieursbureau Tractebel, in opdracht van de provincie, brengt mogelijke locaties en voorwaarden in kaart voor zowel grotere als kleinere typen SMR's.
Verschil in schaal bepaalt locatiekeuze
Tractebel maakt in het rapport onderscheid tussen twee hoofdcategorieën: grote SMR's met een vermogen van ongeveer 100 tot 500 megawatt en kleine SMR's tot 100 megawatt. Dat onderscheid is volgens de onderzoekers cruciaal omdat het invloed heeft op de benodigde infrastructuur, koelwater en dus op de ruimtelijke geschiktheid van locaties.
Vereiste koelwater en rivierlocaties
Voor de grotere SMR's is voldoende koelwater een harde randvoorwaarde. Het rapport concludeert dat in Overijssel alleen de IJssel en het Zwarte Meer voldoende capaciteit hebben om dergelijke reactoren van koelwater te voorzien. Rekening houdend met afstand tot hoogspanningsstations, bewoning, natuurgebieden en risicovolle industrie blijken uiteindelijk vier gebieden langs de IJssel als mogelijk.
- De twee meest kansrijke gebieden liggen bij Kampen en zuidelijk van Zwolle.
- Gebieden bij Olst-Wijhe en Deventer komen ook in beeld, maar kennen extra aandachtspunten zoals een buitendijkse ligging of de noodzaak van aanvullend bodemonderzoek.
Kleine SMR's zijn minder afhankelijk van grote rivieren
Voor de kleinere typen SMR's verandert het plaatje aanzienlijk. Doordat zij veel minder koelwater vragen en ook kunnen worden uitgerust met hybride of droge koeltechnieken, zijn veel meer locaties in de provincie vanuit ruimtelijk oogpunt geschikt. Dergelijke installaties kunnen aansluiten op het openbare elektriciteitsnet of worden geplaatst op industrieterreinen, waar zij naast elektriciteit ook warmte voor huisvesting of industriële processen kunnen leveren of ingezet kunnen worden voor de productie van waterstof.
| Type SMR | Vermogen | Koelvereiste | Geschikte locaties in Overijssel |
|---|---|---|---|
| Grote SMR | 100–500 MW | Veel koelwater (rivier of meer) | IJsselcorridor (Kampen, zuid van Zwolle), Zwarte Meer |
| Kleine SMR | Tot 100 MW | Minder koelwater, hybride of droge koeling mogelijk | Verspreid door provincie; ook industrieterreinen |
Ruimtelijke en veiligheidsaspecten blijven belangrijk
Naast koelwater speelt ook de afstand tot hoogspanningsstations een rol, evenals nabijheid van woningen, natuurgebieden en risicovolle bedrijven. Bij sommige locaties langs de IJssel zijn bovendien extra geologische of waterstaatkundige aandachtspunten genoemd, zoals de ligging buiten de dijk of mogelijke historische breuklijnen in de ondergrond waarvoor aanvullend onderzoek nodig is.
De verkenning is geen besluit over realisatie, maar een eerste inventarisatie van mogelijkheden en randvoorwaarden. Hoe de provincie en gemeenten verder willen omgaan met deze uitkomsten, bijvoorbeeld in beleidskaders of vervolgonderzoek, moet blijken uit komende politieke en bestuurlijke afwegingen.
Voor inwoners en bedrijven in Overijssel zijn de belangrijkste praktische conclusies dat:
- grotere SMR's vooral langs de grote waterlopen te verwachten zijn;
- kleinere SMR's ook op bedrijventerreinen of andere locaties zonder directe riviertoegang kunnen worden geplaatst;
- voor sommige potentiële locaties aanvullend bodem- en veiligheidsonderzoek nodig is.
De uitkomst van het rapport legt een eerste, technisch-ruimtelijke basis voor verdere discussie over nieuwe vormen van energievoorziening in de provincie.
