Probleem speelt vooral in buitengebied
In de gemeente Ede blijft de combinatie van kinderopvang en strikte luchtkwaliteitseisen een gevoelig onderwerp. Sinds ondertekening van het Schone Lucht Akkoord in 2020 is het gemeentelijke beleid aangescherpt om kwetsbare groepen — met name kinderen — beter te beschermen. Dat heeft ertoe geleid dat gastouders, gastouderbureaus, buitenschoolse opvang en andere opvanginitiatieven in het buitengebied soms niet kunnen starten omdat zij te dicht bij een geitenhouderij of een drukke weg zouden liggen.
Raad vroeg onderzoek, resultaten leveren weinig op
De Edese gemeenteraad nam vorig jaar november met 33 stemmen voor de motie ‘Luchtkwaliteitseisen bij gevoelige bestemmingen’. De motie vroeg onder meer om een onderzoek naar waar de wachtlijsten voor opvang het grootst zijn. De onderzoeksresultaten zijn inmiddels beschikbaar, maar geven volgens de raad geen helder beeld — mogelijke oorzaken zijn privacyregels en een gebrek aan respons van betrokkenen.
Praktische hulpmiddelen en beleidskaders
Er zijn wel enkele instrumenten ontwikkeld die voor praktische duidelijkheid moeten zorgen:
- Een nieuwe online kaart waarop precies te zien is waar kinderopvang wel of juist niet gevestigd mag worden op grond van de luchtkwaliteitseisen.
- Het project ‘Latente ruimte’ om vergunningen van gestopte veehouderijen te herzien en locaties op de kaart bij te werken zodra een boer stopt.
- Toepassing van landelijke kaders zoals het ‘Tijdelijk afwegingskader ruimtelijke ontwikkelingen nabij geitenhouderijen’ bij besluitvorming.
Rekensommen en verwachtingen
Wethouder Van der Beek noemde in de raad enkele aandachtspunten: er is volgens hem een lichtpuntje dat in het buitengebied redelijk wat boeren stoppen; daarnaast tellen rundveehouders niet mee voor de specifieke afwegingen rond geitenhouderijen. Tegelijkertijd benadrukte hij dat de gemeente de regels uit Den Haag moet uitvoeren.
“We moeten als gemeente ook gewoon de regels uit Den Haag uitvoeren”,
“Zo hebben we te maken met het ‘Tijdelijk afwegingskader ruimtelijke ontwikkelingen nabij geitenhouderijen’.”
Wat betekent dit voor inwoners van Ede?
Voor ouders op zoek naar opvang en voor aspirant-gastouders in het buitengebied betekent dit gekozen beleid dat locaties worden onderzocht op afstand tot emissiebronnen en dat sommige initiatieven mogelijk niet van start kunnen. Anderzijds kan het stoppen van veehouderijen op termijn nieuwe mogelijkheden openen: zodra vergunningen van gestopte bedrijven worden ingetrokken, worden locaties opnieuw beoordeeld en kan de kaart worden aangepast.
| Onderdeel | Status/Effect |
|---|---|
| Motie luchtkwaliteit | Aangenomen (33 stemmen); onderzoek uitgevoerd, maar beperkte bruikbaarheid |
| Online kaart | Beschikbaar, toont waar opvang mogelijk is |
| Latente ruimte | Project loopt; bijwerken kaart bij gestopte veehouderijen |
De discussie in de raad liet ontevreden geluiden horen over de uitkomst van het onderzoek en de praktische knelpunten. Voor veel Edese gezinnen en gastouders is duidelijkheid over locaties en een oplossing voor wachtlijsten gewenst. De vraag blijft hoe snel veranderingen in het landelijke en lokale agrarisch landschap voldoende ruimte creëren voor uitbreiding van kinderopvang in het buitengebied.
