Vaccinatiecijfers laten zorgen zien
De bescherming tegen mazelen in Zwolle staat onder druk doordat de vaccinatiegraad bij jonge kinderen afneemt. Uit door de gemeente gedeelde cijfers blijkt dat in 2025 ten minste 91 procent van de tweejarigen als volledig gevaccineerd staat geregistreerd; voor de BMR-prik (bof, mazelen, rodehond) was dat 93 procent. Dat ligt onder de landelijke norm van circa 95 procent die nodig is voor groepsbescherming tegen mazelen.
De daling is niet gelijkmatig over de stad verdeeld. Wijkcijfers uit 2024 laten grote verschillen zien: in Wipstrik was 94,9 procent van de tweejarigen volledig gevaccineerd, terwijl in Holtenbroek dat percentage op 80 procent lag. In enkele andere wijken, zoals Westenholte, de Binnenstad en Stadshagen, werd eerder ook een dalende trend zichtbaar.
Wat betekenen deze cijfers praktisch?
Mazelen is een van de meest besmettelijke infectieziekten en kan zich razendsnel verspreiden binnen een gemeenschap waar niet voldoende mensen immuun zijn. Een vaccinatiegraad onder de 95 procent vergroot de kans op lokale en grotere uitbraken. Minder gevaccineerde groepen brengen niet alleen zichzelf in gevaar, maar ook kwetsbare mensen in de stad: jonge baby’s, mensen met een verminderde weerstand en bewoners die om medische redenen niet gevaccineerd kunnen worden.
- In sommige wijken kreeg 1 op de 5 peuters niet alle prikken uit het Rijksvaccinatieprogramma.
- Vijf procent van de peuters stond in 2025 geregistreerd zonder enige prik uit het nationale programma.
- Gemeente en GGD hebben extra acties aangekondigd om de daling te keren.
"Mazelen lijkt misschien een ziekte uit het verleden, maar een nieuwe uitbraak is niet ondenkbaar."
De constatering volgt op vragen van lokale politiek: VVD en CDA hadden om opheldering gevraagd over de ontwikkeling van de vaccinatiegraad. Als gevolg daarvan hebben het college en de GGD extra acties aangekondigd om vaccinatiebereik te vergroten en informatie te geven aan ouders.
Welke maatregelen zijn mogelijk en wat zijn de beperkingen?
Acties van gemeente en GGD kunnen bestaan uit gerichte voorlichtingscampagnes, inloopmomenten op locatie en het extra uitnodigen van achtergebleven kinderen. Daarbij bestaat de uitdaging dat niet alle gevallen van ‘niet volledig gevaccineerd’ betekenen dat kinderen géén prik hebben gehad; het kan ook gaan om één of meer ontbrekende prikken uit het schema.
| Indicator | Zwolle (2025) |
|---|---|
| Volledig gevaccineerde tweejarigen | minstens 91% |
| BMR-dekking bij tweejarigen | 93% |
| Voorbeeldwijk: Wipstrik (2024) | 94,9% |
| Voorbeeldwijk: Holtenbroek (2024) | 80% |
Het herstel van de vaccinatiegraad is geen snelle operatie. Voorlichting en het wegnemen van drempels kunnen effect hebben op middellange termijn, maar het terugdringen van het risico op een uitbraak vereist een blijvende stijging richting of boven de 95 procent. Voor ouders en verzorgers in wijken met lagere dekkingsgraden is het verstandig te controleren of het vaccinatieschema van hun kind volledig is en bij twijfel contact op te nemen met de huisarts of GGD.
De GGD en gemeente benadrukken dat zij samenwerken om te voorkomen dat mazelen zich in Zwolle opnieuw kan verspreiden. Welke concrete extra acties precies worden ingezet en op welke termijn, meldt het college in vervolgcommunicatie.
