Waterschap Limburg luidt de noodklok nu de provincie al geruime tijd kampt met extreem lage waterstanden in grond- en oppervlaktewater. Het waterschap vraagt aan inwoners, bedrijven en gemeenten om per direct het gebruik van grondwater zo veel mogelijk te beperken om verdere schade aan natuur en landbouw te voorkomen.
Waarom de oproep?
Beken, sloten en natte natuurgebieden staan onder grote druk; op meerdere plekken is water zelfs al verdwenen, ook in gebieden waar dat normaal gesproken niet voorkomt. Omdat er de komende weken nauwelijks neerslag wordt verwacht, voorzien de waterbeheerders dat de situatie verslechtert en dat kwetsbare ecosystemen nog meer onder druk komen te staan.
Gevolgen voor natuur en landbouw
Het tekort aan water raakt flora en fauna direct: bomen krijgen steeds moeilijker toegang tot vocht en kunnen verzwakken of afsterven. Ook kleine, kwetsbare plantensoorten, insecten en vispopulaties lopen risico, met doorwerking naar hogere schakels in de voedselketen, zoals vogels.
- Gewassen en grasland hebben te kampen met toenemende tekorten, wat de opbrengsten kan drukken.
- Sinds juli geldt een verbod op het onttrekken van oppervlaktewater.
- Het waterschap waarschuwt dat een verbod op grondwateronttrekking dichterbij komt als de droogte aanhoudt.
Wat doet het waterschap?
Om de schade te beperken voert het waterschap al diverse maatregelen uit om het beperkte water zo doelmatig mogelijk te gebruiken en vast te houden. Voorbeelden van de ingezette maatregelen zijn:
- Stuwen in beken en sloten staan hoger om water langer vast te houden.
- Via de Noordervaart wordt water naar kwetsbare natuurgebieden in de Peel gebracht.
- Op specifieke locaties wordt tank- en bronwater ingezet om bedreigde planten- en diersoorten te ondersteunen; soms worden populaties verplaatst naar veiligere gebieden.
| Probleem | Gevaar | Ingezet middel |
|---|---|---|
| Drooggevallen beken | Verlies habitat, vissterfte | Stuwen hoger, aanvoer via Noordervaart |
| Laag grondwater | Bomen verzwakken, landbouwtekorten | Oproep tot beperking grondwatergebruik |
"Beperk grondwatergebruik zo veel mogelijk"
Het waterschap benadrukt dat een verbod op grondwateronttrekking grote economische gevolgen kan hebben en dat daarom zoveel mogelijk geprobeerd wordt om zo'n maatregel uit te stellen. Tegelijkertijd is duidelijk dat iedere bespaarde millimeter kan bijdragen aan het behoud van habitat en aan het beperken van schade aan landbouw en het watersysteem.
Wat kunt u doen?
Het waterschap roept op tot concrete gedragswijzigingen door huishoudens, bedrijven en overheden. Besparingstips zijn onder meer terugdringen van onnodig tappen van grondwater, zuiniger omgaan met beregening in tuinen en op bedrijventerreinen en het tijdelijk uitstellen van grondwaterafhankelijke werkzaamheden. Voor specifieke vragen en advies verwijst het waterschap naar haar communicatiekanalen en lokale contactpunten.
De komende weken zullen bepalend zijn: zonder regenachtige perioden neemt de kans toe dat verdergaande maatregelen noodzakelijk worden om natuur en economische belangen te beschermen.
