De energiecoöperatie Wij Duurzaam Staphorst (WDS), de provincie Overijssel en de gemeente Staphorst zijn een onderzoek gestart naar de vraag of geplande windmolens lokaal kunnen bijdragen aan het versnellen van de bouw van nieuwe woonwijken en bedrijventerreinen. De aanleiding is de toenemende druk op het stroomnet, ook wel netcongestie genoemd, waardoor aansluitingen voor nieuwe gebiedsontwikkelingen vertraging oplopen.
Directe koppeling als mogelijke oplossing
Onderzoek richt zich op de technische en organisatorische mogelijkheden van een directe verbinding tussen een windmolen en een woon- of bedrijventerrein. Het idee is dat veel elektriciteit rechtstreeks van de turbine naar de afnemers gaat, waardoor de belasting op het regionale net beperkt blijft en vertraging door gebrek aan netcapaciteit mogelijk wordt voorkomen.
"Onze motivatie is altijd geweest de lusten en lasten bij elkaar te brengen in het dorp. Door met dit onderzoek het aanbod van stroom in Staphorst te kunnen versnellen komen deze lusten en lasten direct bij elkaar. Lokaal opgewekt, lokaal gedragen en met lokale opbrengsten."
— Jenko Huls, voorzitter van WDS
Wethouder Jan Carlo Bos benadrukt dat de gemeente meer woningen en bedrijventerreinen wil realiseren en dat die plannen niet afgeremd mogen worden door een vol net. Het onderzoek sluit volgens hem aan bij dat gemeentelijke streven.
Wat staat er gepland?
De windplannen van WDS zijn onderdeel van afspraken tussen provincie en gemeente. In die programmering is ruimte gemaakt voor extra windopwekking in Staphorst tot 2030. Concreet gaat het om 40 GWh extra productie, wat volgens de afspraken neerkomt op ongeveer twee windmolens. Het gebied waar de turbines zijn voorzien ligt tussen de A28, het spoor en de N377. WDS is de enige initiatiefnemer voor dit project en in juni heeft de provincie het startsein gegeven voor de procedure van windpark Rouveen-Oost.
| Element | Kenmerk |
|---|---|
| Extra opgewekte energie | 40 GWh (voor 2030) |
| Geschat aantal molens | 2 windmolens |
| Voorgesteld gebied | Gebied tussen A28, spoor en N377 |
Praktische gevolgen en aandachtspunten
Het lopende onderzoek moet duidelijkheid geven over meerdere aspecten: technische haalbaarheid van directe koppelingen, mogelijkheden om snellere netaansluitingen te realiseren voor de turbines zelf en juridische en maatschappelijke consequenties van het koppelen van lokaal opgewekte stroom aan gebiedsontwikkeling. Belangrijke punten die worden meegenomen zijn onder meer:
- Of en hoe een directe verbinding de belasting op het regionale net substantieel verlaagt;
- De benodigde investeringen en wie daar kosten of opbrengsten aan heeft;
- Ruimtelijke inpassing en draagvlak binnen de lokale gemeenschap.
Als blijkt dat directe leveringen technisch en organisatorisch haalbaar zijn, kan dat voor Staphorst betekenen dat nieuwe woonwijken en bedrijventerreinen eerder kunnen worden aangesloten en in gebruik genomen, ondanks de huidige beperkingen op het stroomnet. Tegelijkertijd blijft het proces gebonden aan procedures voor ruimtelijke ontwikkeling en milieu- en omgevingsvergunningen.
De uitkomsten van het onderzoek worden verwacht in de komende fase van de verkenning van windpark Rouveen-Oost; daarmee krijgt zowel de lokale energievoorziening als de planning van woningbouw en bedrijventerreinen in Staphorst concretere kaders.
