Arnhem zet een gewaardeerde proef rond problematische schulden structureel groter in: de werkwijze waarbij schulden deels worden afgekocht en gezinnen twee jaar intensieve persoonlijke begeleiding krijgen, wordt uitgebreid naar minstens honderd huishoudens. De aanpak, gestart in 2024 in de wijk Immerloo II, richt zich op gezinnen die al lange tijd worstelen met betalingsachterstanden, aanmaningen en beslagleggingen en die vaak niet of te laat in beeld komen bij reguliere schuldhulpverlening.
Resultaten uit de proef: cijfers die opvallen
De eerste groep bestond uit ongeveer veertig huishoudens, voornamelijk gezinnen met kinderen. Uit de evaluatie komen een aantal concrete uitkomsten naar voren:
| Kenmerk | Waarde |
|---|---|
| Grootte eerste groep | ~40 huishoudens |
| Gemiddelde schuld per huishouden | €32.000 |
| Aantal volledig schuldenvrije huishoudens na proef | 21 |
| Gemiddeld percentage van schuld afgekocht | 34% |
Werkwijze en argumentatie
Belangrijk in de aanpak was dat coaches niet wachtten tot mensen zelf om hulp vroegen. Zij zochten de huishoudens actief op en investeerden in het opbouwen van vertrouwen; bij sommige gezinnen waren meerdere bezoeken nodig voordat de deur openging. Zoals de projectorganisatie samenvatte:
"Niet wachten tot gezinnen zelf om hulp vragen."
De methode was aanvankelijk kostbaarder doordat schuldeisers gemiddeld meer kregen uitgekeerd dan in reguliere trajecten. Landelijk krijgen schuldeisers bij gangbare schuldhulpverlening vaak 5 tot 10 procent van het openstaande bedrag; in Arnhem werd gemiddeld 34 procent van de schuld afgekocht. De keuze hiervoor is strategisch: snelle, gerichte hulp moet op langere termijn maatschappelijke kosten besparen.
Lokale gevolgen en bredere invloed
Volgens de betrokken projectorganisatie had de aanpak meerdere positieve neveneffecten: deelnemers vonden vaker werk, maakten minder gebruik van bepaalde zorgvoorzieningen en de gemeente zag dalende kosten voor afsluitingen en beslagleggingen. Problematische schulden hebben immers vaak doorwerking in andere domeinen: ziekteverzuim, huisuitzetting en hogere zorgconsumptie.
- De uitbreiding betekent dat meer Arnhemmers actief worden benaderd en begeleid.
- Het kan druk op reguliere schuldhulpverlening verlichten doordat gezinnen eerder ondersteund worden.
- Op termijn verwacht de gemeente mogelijk lagere kosten in zorg en jeugdhulp, hoewel dat uit vervolgonderzoek moet blijken.
Wat blijft open
De proef toont veelbelovende uitkomsten, maar ook vragen blijven: hoe vindt selectie en toewijzing van de nieuwe huishoudens plaats, welke budgetten worden ingezet voor de uitbreiding en hoe wordt succes op langere termijn gemeten? Ook is van belang of andere wijken dan Immerloo II op dezelfde manier bereikt kunnen worden, en of de aanpak aansluit op landelijke regels rondom schuldhulpverlening.
Voor Arnhem staat nu de uitvoering centraal: de uitbreiding naar minstens honderd huishoudens vraagt om goede coördinatie tussen coaches, schuldeisers en maatschappelijke partners. Voor veel betrokken gezinnen kan die actieve aanpak het verschil maken tussen uitzicht op stabiliteit en voortschrijdende financiële problemen.
